Smart Forfour

Dwusprzęgłowa, sześciobiegowa skrzynia automatyczna Twinamic (opcja dostępna do wszystkich silników spalinowych) ma udokumentowaną słabość — szarpiące, opóźnione zmiany biegów pojawiające się już po 30 000-50 000 km, szczególnie przy ruszaniu i w wolnej jeździe w korku. Przyczyną bywa jeden z dwóch aktuatorów sprzęgła lub czujnik pozycji, a nie zawsze samo sprzęgło. Objawy: wyraźne szarpnięcie przy ruszaniu spod świateł, opóźnienie przed wrzuceniem biegu, komunikat błędu skrzyni na desce rozdzielczej. Naprawa: aktualizacja oprogramowania sterownika skrzyni to koszt 200-400 PLN i warto zacząć od tego, wymiana aktuatora sprzęgła 1 800-3 200 PLN, kompletnego mechatroniki w poważniejszych przypadkach 4 000-6 500 PLN. Przy oględzinach koniecznie przetestuj skrzynię w typowej jeździe miejskiej — ruszanie od zera, wolna jazda w korku, parkowanie — bo w tych warunkach objawy ujawniają się najwyraźniej.

Pięciobiegowa skrzynia manualna jest generalnie trwała, ale po dużym przebiegu zdarzają się przecieki oleju z uszczelniaczy wałków, szczególnie przy egzemplarzach z zaniedbaną historią serwisową. Objawy: plamy oleju przekładniowego pod tylną częścią auta (w okolicy silnika, bo skrzynia jest zintegrowana z jednostką napędową z tyłu), coraz cięższa praca sprzęgła. Naprawa: wymiana uszczelniaczy to koszt 400-700 PLN z robocizną. Przy oględzinach sprawdź podłoże pod zaparkowanym autem pod kątem świeżych plam oleju.

Krótkie, sztywno strojone sprężyny zawieszenia (dostosowane do małej masy i krótkiego rozstawu osi auta) są jedną z najczęstszych przyczyn niepowodzenia przeglądu technicznego w tym modelu — w brytyjskich statystykach kontroli technicznej pęknięcie lub uszkodzenie elementu sprężyny odpowiada za ponad jedną piątą wszystkich negatywnych wyników. Objawy: stuk przy przejeżdżaniu nierówności, widoczny przechył nadwozia na jeden bok, w skrajnych przypadkach pęknięty koniec sprężyny przebijający oponę. Naprawa: para sprężyn (przód lub tył) to koszt 500-900 PLN z robocizną. Przy oględzinach obejrzyj sprężyny na podnośniku pod kątem widocznych pęknięć i posłuchaj stuków przy przejeżdżaniu przez próg zwalniający.

Choć auto jest lekkie, intensywna miejska eksploatacja (częste przejeżdżanie przez progi zwalniające, krawężniki, dziury) przyspiesza zużycie tulei wahaczy i końcówek drążków kierowniczych. Objawy: stuki przy przejeżdżaniu nierówności, luz wyczuwalny na kierownicy przy najeżdżaniu na krawężnik. Naprawa: komplet tulei i końcówek drążków to koszt 500-900 PLN z robocizną. Na podnośniku sprawdź luzy w układzie kierowniczym, poruszając kołem w osi pionowej i poziomej.

Krótki rozstaw osi i specyficzny rozkład masy (silnik z tyłu) sprawiają, że przednie klocki i tarcze hamulcowe zużywają się szybciej niż w typowym mikrosamochodzie tej klasy — brytyjskie statystyki MOT wskazują na zużycie tarcz jako drugą najczęstszą przyczynę niepowodzenia przeglądu w tym modelu. Objawy: zgrzytanie przy hamowaniu, wydłużona droga hamowania, wibracje kierownicy przy mocnym hamowaniu (skrzywiona tarcza). Naprawa: komplet klocków i tarcz przednich to koszt 700-1 100 PLN z robocizną. Przy oględzinach sprawdź grubość tarcz i posłuchaj, czy podczas hamowania nie słychać zgrzytów.

Niewłaściwe ustawienie geometrii reflektorów (zbyt wysoko lub asymetrycznie) to trzecia najczęstsza przyczyna niepowodzenia brytyjskiego przeglądu technicznego dla tego modelu — zwykle wynik wcześniejszej, niedbałej naprawy zderzaka lub wymiany reflektora bez późniejszej regulacji. Naprawa: regulacja ustawienia świateł to koszt 50-100 PLN i zajmuje kilka minut na stacji diagnostycznej. Przy oględzinach sprawdź światła mijania na ścianie w garażu lub na parkingu po zmroku, porównując wysokość snopu światła obu reflektorów.

Niewielki akumulator w tak lekkim aucie ma ograniczoną pojemność, a przy rzadkim, krótkodystansowym użytkowaniu (typowym dla miejskiego mikrosamochodu) nie zawsze zdąży się w pełni naładować, zanim silnik zostanie zgaszony. W połączeniu ze stopniowo słabnącym alternatorem po większym przebiegu prowadzi to do trudności z rozruchem, szczególnie zimą. Objawy: powolny, słabnący rozruch, migające kontrolki na desce rozdzielczej przy pracujących odbiornikach elektrycznych. Naprawa: nowy akumulator to koszt 350-550 PLN, alternator 900-1 500 PLN z robocizną. Przy oględzinach sprawdź, jak szybko silnik się uruchamia na zimno i czy napięcie ładowania jest stabilne przy pracującym silniku.

Starzejące się przewody, obudowy termostatu i uszczelnienia układu chłodzenia z czasem tracą szczelność, co prowadzi do stopniowej utraty płynu chłodniczego i wahań temperatury pracy silnika, szczególnie odczuwalnych po dłuższej jeździe trasowej. Objawy: wskazówka temperatury silnika niestabilna lub rosnąca po dłuższym czasie jazdy, wolniejsze nagrzewanie się kabiny zimą, ślady wycieku pod autem po postoju. Naprawa: wymiana termostatu i przewodów to koszt 400-700 PLN, poważniejszy wyciek z chłodnicy 800-1 300 PLN. Przy oględzinach obserwuj wskazanie temperatury podczas dłuższej jazdy próbnej i sprawdź poziom płynu w zbiorniku wyrównawczym.

Nietypowe dla większości małych aut umieszczenie silnika z tyłu, nad tylną osią, sprawia, że poduszki i mocowania jednostki napędowej pracują w innym rozkładzie obciążeń niż w typowym aucie z silnikiem z przodu — z czasem gumowe elementy poduszek twardnieją i pękają. Objawy: wyraźne wibracje przenoszone na nadwozie przy ruszaniu i zwalnianiu, metaliczny stuk z tylnej części auta na nierównościach. Naprawa: wymiana kompletu poduszek silnika to koszt 600-1 000 PLN z robocizną. Przy jeździe próbnej zwróć uwagę na wibracje odczuwalne przez fotel kierowcy przy ruszaniu.

Gumowe uszczelki drzwi i szyb bocznych z czasem twardnieją i tracą elastyczność, co objawia się głośniejszym szumem wiatru przy jeździe z prędkością powyżej 90-100 km/h oraz sporadycznymi przeciekami wody podczas silniejszego deszczu. Naprawa: wymiana kompletu uszczelek drzwi to koszt 400-800 PLN. Przy oględzinach posłuchaj hałasu wiatru podczas jazdy próbnej z większą prędkością i sprawdź wykładzinę drzwi pod kątem śladów wilgoci.

Charakterystyczne dla Smarta, kolorowe panele Tridion (widoczna z zewnątrz plastikowa "klatka bezpieczeństwa" wokół okien) z czasem, pod wpływem promieniowania UV, mogą blaknąć nierównomiernie względem lakierowanych paneli nadwozia lub pękać przy uderzeniach mechanicznych na parkingu. Naprawa: wymiana pojedynczego panelu Tridion to koszt 400-900 PLN w zależności od elementu — zaletą tej konstrukcji jest właśnie łatwa, punktowa wymiana bez konieczności lakierowania. Przy oględzinach porównaj odcień koloru paneli Tridion z resztą nadwozia i poszukaj widocznych rys lub pęknięć.

Niewielki układ klimatyzacji, upakowany w ciasnej przestrzeni podręcznego auta miejskiego, bywa podatny na nieszczelności czynnika w połączeniach i skraplaczu, narażonym na uszkodzenia kamieniami z drogi ze względu na nisko umieszczoną atrapę wlotu powietrza. Naprawa: nabicie czynnikiem z wykryciem nieszczelności to koszt 250-400 PLN, wymiana skraplacza 700-1 200 PLN. Przy oględzinach włącz klimatyzację na maksymalne chłodzenie i sprawdź, czy powietrze z nawiewów faktycznie robi się wyraźnie chłodne po kilku minutach.

Niski prześwit i nisko umieszczony silnik z tyłu sprawiają, że okolice tylnych nadkoli i dolne krawędzie progów są mocno narażone na uderzenia kamieni i wodę z kałuż rozbryzganą przez koła, co przy egzemplarzach jeżdżących regularnie zimą po drogach solonych przyspiesza korozję powłoki lakierniczej i odsłoniętej blachy. Naprawa punktowa (piaskowanie, lakierowanie) to koszt 800-1 800 PLN za element. Przy oględzinach obejrzyj auto na podnośniku, zwracając szczególną uwagę na tylne nadkola i dolną krawędź progów.

System multimedialny (dotykowy ekran centralny) bywa podatny na zawieszanie się, wolne przeładowywanie oraz sporadyczne problemy z parowaniem telefonu przez Bluetooth, szczególnie w starszym oprogramowaniu sprzed aktualizacji. Naprawa: aktualizacja oprogramowania do najnowszej wersji to koszt 150-300 PLN u autoryzowanego serwisu, wymiana modułu w poważniejszych przypadkach 1 200-2 200 PLN. Przy oględzinach przetestuj wszystkie funkcje ekranu i sparuj własny telefon przez Bluetooth.

Zdecydowana większość egzemplarzy Forfour w Polsce pochodzi z importu z Niemiec i innych krajów Europy Zachodniej, gdzie Smart był oficjalnie sprzedawany — to znacznie mniejsze ryzyko niż w przypadku importu z USA, ale wciąż warto zweryfikować historię przebiegu (raport z niemieckiej giełdy lub serwisu takiego jak mobile.de VIN check) oraz ewentualne wcześniejsze uszkodzenia powypadkowe, szczególnie przy egzemplarzach kupowanych na aukcjach bez możliwości wcześniejszych oględzin. Weryfikacja: poproś o książkę serwisową z pieczątkami niemieckiego ASO oraz historię przeglądów (odpowiednik niemieckiego TÜV/AU) — nieprzerwana historia przeglądów co dwa lata jest dobrym, choć niedoskonałym wskaźnikiem uczciwego przebiegu.